Prof. Dr. Rahmankul Berdibay vefat etti.

04 Nisan 2012 / 05:03
03  
        Kazakistan’ın büyük alimi, edebiyatçı, Kazakistan Ulusal Bilim Akademisi Üyesi ve Türk Dil Kurumu Şeref Üyesi Prof. Dr. Rahmankul Berdibay, 3 Nisan Salı günü bu dünyadan göçtü. 

Abay Kunanbay ve Muhtar Avezov’un eserlerini derinlemesine inceleyen Rahmankul Berdibay, Kazak sözlü edebiyatı ve folklorunu araştırıp, yaymak amacıyla Almatı’da “Halk Üniversitesi” kurulmasını sağlayan aydınlardan biriydi.

2 Aralık 1927’de Güney Kazakistan Eyaleti Türkistan Şehri Kökiş köyünde doğan Berdibay, Türkistan Pedagoji Yüksekokulunu bitirdikten sonra, Kızılorda Pedagoji Enstitüsü ve Kazak Devlet Üniversitesi’nde eğitim gördü.

İş hayatına öğretmen olarak başlayan Berdibay, daha sonra Almatı’ya gelerek, bir süre, Kazak Edebiyatı Gazetesinde edebiyat araştırmacısı ve bölüm yöneticisi olarak çalıştı.

Bilim Akademisi bünyesindeki M. Avezov Edebiyat ve Sanat Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı, Kazak Sovyet Ansiklopedisi Baş Redaktörlüğü’nde Sorumlu Sekreter görevlerinde bulunan Berdibay, bir süre aynı Enstitü’nün Folklor Bölümünde yönetici olarak çalıştı.

R. Berdibay, 34 yıl süreyle Almatı’daki Kazak Edebiyatı ve Sanatı Halk Üniversitesi’nin Rektörlüğünü yaptı.

R. Berdibay, 1950’li yıllarda yazdığı yazılarla edebiyat eleştirmeni olarak tanındı. Kazak edebiyatı alanında 32 kitap, 1200 makale yazdı. “Edebiyat ve Hayat”, “Roman ve Zaman”, “Kazak Diasporasının Çağdaş Kişisi”, “Destandan Romana”, “Asırlar Şiiri”, “Kazak Tarihi Romanı” ve “Yüksek Farz” gibi monografi ve kitapları okurlarıyla buluşturdu.

Âlimin “Tükenmez Hazine”, “Kevser Bulak”, “Destan-Halk Hazinesi”, “Şairlik Geleneği”, “Kazak Türk Destanlarının Meseleleri” gibi araştırmaları Kazak halkının çok büyük destan mirasına ilişkin konuları incelemeye almıştı.

R. Berdibay “Kazak Tarihi Şiirlerinin Meseleleri”, “Folklor Gerçeği”, “Kazak Folklor Tarihi”, “Kazak Folklorunun Tipolojisi” gibi temel akademik araştırmaların yapılmasını yönetti.

Kardeş Türk halklarının edebiyatına, manevi ilişkilerine, tarihi bağlarına adadığı “Gülistan’ın Bülbülleri”, “Dostluk Gemisinde”, “Baykal’dan Balkan’a” ve “Yıldızların Nuru” kitaplarından bazıları diğer Türk dillerinde de yayınlandı.

Hayatının sonuna kadar Türkistan’daki Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Kazak-Türk Üniversitesi’nde Bölüm Başkanı göreviyle hizmetini sürdürdü.

Hayatı boyunca nezaketini sürdüren çehresi aydın âlimin asil görüntüsü tanıyanlarının hafızasında her zaman yaşayacaktır.


Dr. Halil ULUER